Een avondje TV kijken

Gisteren deed ik iets bijzonders: ik keek naar meer dan één tv-programma. Dat was lang geleden, want meestal kijk ik helemaal niet. Maar gisteren liet ik me aansteken door Twitter. Twitter zat naar De Wilde Keuken te kijken en twitterde erover. Van het een kwam het ander, en kijk eens aan: er waren zowaar voor een kritische eetschrijver liefst twee pretmomenten te beleven.

Om te beginnen was er de flauwekuldiagnose van Klootwijk. Hij had een heel programma gemaakt rond het Texelse schaap en tot slot wilde hij nog één ding weten: hoe zat het nou met dat begrip pré salé? Hij vroeg het aan Nick Trachet, alom gerespecteerd culinair publicist in Brussel (kijk vanaf ca. minuut 20). Toen gebeurde er iets bijzonders. Trachet gaf een correct antwoord, maar Klootwijk legde hem iets in de mond: dat dat hele begrip pré salé flauwekul was. En dát zei Trachet niet. Het is ook niet waar.

De verwarring zit hem in het Franse begrip. Veel mensen denken dat dit "voorgezouten" betekent. De schapen zouden, door op zoute grond te grazen, hun eigen vlees als het ware voorzouten. Ja, dat is inderdaad kolder, want een dierlijk lichaam is altijd even zout. Maar pré salé betekent helemaal niet "voorgezouten" (dat zou présalé zijn, in één woord). Het betekent "zoute weide". Schorre dus. Daar groeien planten zoals lamsoor en zeekraal, die een eigen specifieke smaak hebben, veel markanter dan gras. En omdat dieren smaken naar wat ze eten, hebben dieren die daar grazen een specifieke smaak waar met name de Fransen dol op zijn. Niks flauwekul aan. Maar ja: moeilijke taal, Frans.

Hier wordt het uitstekend uitgelegd. Ik kan het niet beter.

Aan het eind van de avond kwam Edith Schippers nog langs, onze minister van volksgezondheid. Zij mocht bij Pauw & Witteman iets zeggen over de schrikbarende toename van obesitas bij kinderen. Schaatstrainer Jac Orie, die ook aan tafel zat, vroeg de minister of het geen goed idee was als de overheid eens meer zou kijken naar wat fabrikanten eigenlijk "gezond" mogen noemen. Ha, maar dat hoefde niet, want daar waren al strenge regels voor--in Europees verband nog wel. (kijk vanaf 5:30 voor het hele obesitas-item, vanaf 16:10 voor de vraag van Orie en vanaf het begin als u wilt horen dat Jeroen Pauw het woord "obesitas" niet kan uitspreken)

Was het maar waar. Hier heeft toch de minister de klok horen luiden zonder precies te weten waar de klepel hangt. Het is waar dat er in Europees verband strikte regels gelden over gezondheidsclaims. Het gaat daarbij echter om specifieke claims, u weet wel: eet product X en u krijgt weer haar op uw hoofd, drink drankje Y en u kunt weer onbeperkt van bil. Dat mag niet. Maar je spul "gezond" noemen? Mag! Wat niet gezond is, vindt de Voedsel- en Warenautoriteit namelijk, mag niet verkocht worden. En dan zwijgen we nog maar over die labeltjes die consumenten wijsmaken dat hij bewust of verantwoord kiest--bijvoorbeeld op ijstaarten waarvan je niet na tien maanden, maar pas na een jaar uit je broek knapt als je er elke week een flinke punt van eet. Zó bewust en verantwoord.

De heren Pauw en Witteman lieten het overigens ook lelijk liggen. Geen enkele kritische vraag over het schrappen van de diëtist uit het basispakket. Wat dat betreft wordt zo'n sessie bij Pauw en Witteman toch ook steeds meer een avondje lekker je eigen versie van je eigen verhaal brengen.

Maar goed, wel verhelderend dus. Het is toch ook geen wonder dat we steeds minder over ons eten begrijpen, hoeveel we ook voor de kijkbuis zitten. O tempora, o mores.