Elitair

Ik heb het de laatste tijd regelmatig gehad over de prijs van Nederlands fruit, en hoe die in de super dikwijls zo laag ligt dat Nederlandse telers er met geen mogelijkheid mee uit de kosten komen. Op die manier zorgen we er op termijn niet alleen voor de Nederlandse telers brodeloos worden, we raken bovendien onvervangbaar culinair erfgoed kwijt. Dat geldt trouwens niet alleen voor fruit, al is de situatie daar wel het nijpendst.

Van diverse kanten krijg ik na zulke betogen niet zelden te horen dat ik het kennelijk breed kan laten hangen en dus makkelijk praten heb. Heb ik wel eens gedacht aan al die mensen die het zich eenvoudig niet kunnen veroorloven de hoofdprijs te betalen voor smakelijk Nederlands fruit, waarvoor aan de teler een eerlijke prijs is betaald? Die mensen zouden nooit meer aardbeien of kersen kunnen eten als de super dat fruit niet voor zo'n betaalbare prijs aanbood.

Even voor de duidelijkheid: natuurlijk verwacht ik niet dat er in Nederland alleen maar peperduur fruit van de allerbeste kwaliteit, barstend van smaak, te krijgen is. Wat ik vooral niet begrijp is dat dergelijk fruit vrijwel NIET te vinden is. In allerlei productgroepen, zowel food als non-food, wordt er driftig gesegmenteerd en gedifferentieerd. Er is dure kaas en goedkope kaas, dure wijn en goedkope wijn, duur ijs en goedkoop ijs.

Maar zodra het om verse spullen gaat, wordt die noodzaak tot differentiëren en segmenteren kennelijk niet meer gevoeld en kopen we vrijwel kamerbreed gedwee allemaal dezelfde groenten en fruit: verplichte nummertjes die je nauwelijks voor je plezier eet. Voor spullen die spectaculair beter smaken is via de reguliere distributiekanalen nauwelijks afzet te vinden. Het wordt allemaal afgedaan met het welbekende mantra "wordt nooit naar gevraagd"--terwijl in allerlei andere productgroepen driftig vraag wordt gecreëerd.

Ik hoef niet alleen maar topklasse fruit in de winkel. Maar ik wil wél kunnen kiezen. En dat kan ik momenteel nauwelijks. Stel je voor dat, pak 'm beet, de automarkt zo in elkaar zat. Het land zou te klein zijn, vermoed ik zo.

Maar ja, dat zijn auto's. Daar tasten we--met uitzondering van de minst bemiddelden--graag voor in de buidel. Een typisch Nederlands trekje, want wij geven in ons landje een steeds kleiner deel van ons besteedbaar inkomen aan levensmiddelen uit. Op dit moment is het percentage nog maar 12,6, en dat is inclusief alcoholische dranken en rookwaar. En dat terwijl het gemiddelde in de Europese Unie op 19,4 ligt.

Matige spullen in huis halen is, dat geef ik graag toe, soms ongetwijfeld een kwestie van niet anders kunnen. Maar in de meeste gevallen is het niets anders dan een kwestie van keuzes maken. Wat dat betreft krijgt misschien een volk ook wel de grootgrutters die het verdient.