Jatwerk kun je ook uitbesteden

Je hebt een supermarktbedrijf en dat supermarktbedrijf heeft een website. Op een website wil je veel bezoek, dus zorg je dat er iets te halen is. Zoals recepten, meteen een link met je producten. En helemaal mooi is het als je je bezoekers daarin een actieve rol kunt laten spelen. Betrokkenheid. Zo wordt het ook hún site. En zo ontstonden de AH Kookschriften.

Het zit raar met recepten. Ze zijn vrijwel nooit origineel, in ieder geval niet 100% origineel. Er zijn briljante geesten die briljante combinaties bedenken, maar zelfs die steunen vrijwel altijd minstens voor een deel op bereidingstechnieken die al eeuwenoud zijn. En dus, zeggen velen, zijn recepten sowieso altijd jatwerk. Niet iets dat iemand zou mogen claimen.

Dat is natuurlijk onzin. Alle liedjes maken ook gebruik van dezelfde muzieknoten. Die worden in een bepaalde volgorde gezet en in een bepaald ritme en vervolgens op een bepaalde manier georkestreerd. De teksten maken ook gebruik van vrijwel allemaal bestaande woorden, net als dit stukje trouwens. En niemand zal durven beweren dat het allemaal niet origineel is. En zelfs al zou je ondanks het voorgaande nog willen twisten over de originaliteit van recepten, dan is het in elk geval een feit dat de tekst waarin die zijn weergegeven per definitie auteursrechtelijk beschermd is.

Dat dus om te illustreren waar ik me druk om maak, wat betreft die kookschriften. Want AH weet natuurlijk net zo goed als ieder ander dat gewone mensen, niet gezegend met talenten, jatten als de raven. Ik wou dat ik honderd euro kreeg voor elke keer dat ik als tiener indruk op een meisje heb gemaakt met een "zelf geschreven" gedicht dat ik in feite had gejat van Byron, Keats of Pete Sinfield. Dat was toen een stuk gemakkelijker overigens, want je had nog geen zoekmachines waarin je een tekstregel kon intikken. Heel soms waren ze te belezen en ging het mis.

Goed, AH weet dat, en anders zouden ze het steeksproefgewijs kunnen nagaan. Maar dat doen ze niet. Ze hebben een site met tienduizenden recepten waarvan vermoedelijk de overgrote meerderheid gewoon is geknipt en geplakt van sites zoals deze of is overgeschreven uit een kookboek. Meestal niet één keer, maar meerdere keren. Neem bijvoorbeeld dit recept van Arden. Dat vinden we in dit kookschrift ("bronvermelding: Foodblog"), dit kookschrift ("bronvermelding: Uitdekeukenvanarden", ook in de titel vermeld) en dit kookschrift ("bronvermelding: bron onbekend"). Nergens met links, uiteraard, want links kunnen niet bij AH. Dat trekt tenslotte bezoekers weg van de site en, erger nog, met maakt ze duidelijk dat AH pronkt met andermans veren.

Overigens is AH natuurlijk onverkort verantwoordelijk voor de inhoud van zijn site, ook voor de gedeelten die drijven op deze zogenaamde User Generated Content. Het zou toch eigenlijk wel onnoemelijk grappig zijn als AH gewoon op een dag eens in één keer een stapel van een paar honderd, misschien wel een paar duizend, rekeningen overhandigd kreeg van rechthebbenden van wie de rechten (zoals bijvoorbeeld verwoord in onderstaande auteursrechtelijke bepalingen, waarbij ik nadrukkelijk opmerk dat de site van AH zeer beslist een commerciële site is) op dezelfde manier geschonden zijn en die dus slachtoffer zijn van je reinste diefstal.

Misschien moet ik iets dergelijks in het nieuwe jaar eens gaan organiseren. Tenslotte staan mijn eigen recepten er ook tussen.

Update: Natuurlijk krijg je ook meteen het fenomeen van de dief die bestolen wordt. Op smulweb, onderhand al net zo'n mega-doorgeefluik voor gejatte receptuur, vind ik bijvoorbeeld dit recept met zijn opmerkelijke bronvermelding.